Στην Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε η Έκθεση για τη Βιβλιοπαραγωγή στην Ελλάδα το 2024 από τον ΟΣΔΕΛ και το Bookpoint. Πρόκειται για την πιο επίσημη και επικαιροποιημένη αποτύπωση της ελληνικής εκδοτικής δραστηριότητας και δίνει μια καθαρή εικόνα για το πού βρισκόμαστε σήμερα.
Η πλευρά της ανάγνωσης.
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία για τη φιλαναγνωσία φωτίζουν μια διαφορετική πραγματικότητα. Σύμφωνα με την Έρευνα για τη Φιλαναγνωσία του ΟΣΔΕΛ, περισσότερο από το ένα τρίτο των πολιτών δεν διάβασε ούτε ένα βιβλίο τον τελευταίο χρόνο. Οι περισσότεροι δηλώνουν ότι διαβάζουν σποραδικά, με βασικούς λόγους την έλλειψη χρόνου, την κόπωση και την οικονομική πίεση.
Στο παιδικό βιβλίο, η εικόνα είναι πιο ενθαρρυντική αλλά όχι χωρίς προβληματισμό. Η πλειονότητα των γονιών διαβάζει στα παιδιά τους, ενώ περίπου ένα στα τρία παιδιά διαβάζει μόνο του. Ωστόσο, πολλοί γονείς δηλώνουν αβεβαιότητα στην επιλογή τίτλων και αναζητούν καθοδήγηση.
Υπερπαραγωγή και πίεση στα ράφια.
Όλα τα παραπάνω συνθέτουν μια εικόνα υπερπαραγωγής. Το ζήτημα δεν είναι η ποιότητα, η οποία παραμένει υψηλή, αλλά ο όγκος και η ταχύτητα. Τα βιβλία δεν προλαβαίνουν να σταθούν στα ράφια των βιβλιοπωλείων. Ο περιορισμένος χώρος αναγκάζει τους βιβλιοπώλες να κάνουν σκληρές επιλογές, ενώ ο μέσος τίτλος παραμένει ορατός για μόλις έναν ή δύο μήνες πριν δώσει τη θέση του στον επόμενο.
Μπροστά σε αυτή την πίεση, πολλοί εκδότες στρέφονται σε συνεχόμενα bazaar και εκπτώσεις, με τίτλους να διατίθενται σε πολύ χαμηλές τιμές. Παράλληλα, το διαδίκτυο γεμίζει με νέα e shops που εμπορεύονται στοκ παλαιότερων ετών. Το βιβλίο, αντί να λειτουργεί ως πρόταση και πολιτισμικό αγαθό, μετατρέπεται σε απόθεμα που πρέπει απλώς να φύγει.
Χώρος, χρόνος και σχέση με τον αναγνώστη.
Αυτή η πρακτική υποτιμά την αξία του βιβλίου και αποπροσανατολίζει τον αναγνώστη. Ίσως τώρα είναι η στιγμή για έναν επαναπροσδιορισμό. Όχι απαραίτητα λιγότερα βιβλία, αλλά καλύτερο σχεδιασμό στις κυκλοφορίες, πιο στοχευμένη υποστήριξη και περισσότερο χρόνο ζωής στα ράφια.
Περισσότερη φροντίδα και ουσιαστικότερη σύνδεση με τον αναγνώστη. Το βιβλίο είναι ένας κόσμος και χρειάζεται χώρο για να αναπνεύσει δεν είναι ένας κωδικός.