Στην 62η Έκθεση Παιδικού Βιβλίου της Μπολόνια που πραγματοποιηθήκε φέτος από 31/3 μέχρι 3/4, το βασικό θέμα συζήτησης δεν ήταν οι νέες κυκλοφορίες. Ήταν ένα πρόβλημα που απασχολεί όλο και πιο έντονα την παγκόσμια αγορά. Τα παιδιά διαβάζουν όλο και λιγότερο για ευχαρίστηση.
Τι βλέπουν οι εκδότες.
Οι εκδότες παρατηρούν ότι πολλά παιδιά δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν για ώρα. Έχουν μικρότερη αυτοπεποίθηση στην ανάγνωση και ζουν σε ένα περιβάλλον γεμάτο εναλλακτικές μορφές ψυχαγωγίας που τα αποσπούν συνεχώς.
Αυτός είναι και ο λόγος που βλέπουμε όλο και περισσότερα βιβλία με λιγότερες λέξεις, περισσότερες εικόνες και πιο άμεσο κείμενο. Είναι μια προσπάθεια να ξαναβρούν τα παιδιά τη χαρά της ανάγνωσης χωρίς πίεση και άγχος.
Δεν αρκεί μόνο το βιβλίο.
Πολλοί επαγγελματίες τόνισαν ότι η προσπάθεια των εκδοτών από μόνη της δεν αρκεί. Η ανάγνωση δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στο προϊόν. Χρειάζεται συνεργασία.
Εκδότες, βιβλιοπωλεία και σχολεία καλούνται να λειτουργήσουν συμπληρωματικά. Το βιβλίο πρέπει να υπάρχει στο σπίτι, στο σχολείο και στην καθημερινότητα του παιδιού ως φυσική παρουσία και όχι ως υποχρέωση.
Η ελληνική εικόνα.
Στην Ελλάδα, η εικόνα δεν είναι καλύτερη. Τα στοιχεία δείχνουν ότι τα παιδιά διαβάζουν λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η ανάγνωση συχνά περιορίζεται στο σχολικό πλαίσιο και σπάνια συνδέεται με την ευχαρίστηση.
Αυτό δημιουργεί ένα κενό που μεγαλώνει με τα χρόνια και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να καλυφθεί.
Η ανάγκη για ουσιαστική στρατηγική.
Ίσως αυτή να είναι η τελευταία ευκαιρία για να δράσουμε με σοβαρότητα. Οι τρόποι υπάρχουν και έχουν συζητηθεί πολλές φορές. Αυτό που λείπει είναι η βούληση της πολιτείας να σχεδιάσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική για την παιδική ανάγνωση.
Όχι αποσπασματικές κινήσεις και δράσεις εντυπωσιασμού, αλλά ένα σχέδιο με αρχή, μέση και τέλος που θα έχει διάρκεια.
Ένα στοίχημα που δεν πρέπει να χαθεί.
Αν χαθεί αυτή η γενιά αναγνωστών, το κενό δεν θα καλυφθεί εύκολα. Το βιβλίο δεν είναι απλώς ένα μέσο μάθησης. Είναι πολιτισμός.
Η ευθύνη ανήκει σε όλους μας, αλλά πρωτίστως σε εκείνους που σχεδιάζουν την εκπαιδευτική και πολιτιστική πολιτική. Από τις αποφάσεις τους θα κριθεί αν το βιβλίο θα παραμείνει ζωντανό στη ζωή των παιδιών ή αν θα απομακρυνθεί οριστικά.